Enflasyon Muhasebesi

fatos_fatos · 23-09-2007, 17:10

ENFLASYON MUHSEBESİNİN AMACI

SPK nın ilgili tebliğinde de belirtildiği üzere enflasyon muhasebesinin amacı, yüksek enflasyon dönemlerinde mali tabloların hazırlanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir. Bu nedenle, mali tablolara yansıtılmış tüm kalemler, geçmiş dönem mali tablolarında yer alan kalemler de arşılaştırma amacıyla düzeltilerek, bilanço günündeki Türk Lirasınn cari satın alma gücü üzerinden ifade edilmelidir. Bu amaçla yapılacak düzeltmelerin toplam etkisi dönem içerisinde gerçekleşen oranı ile işletme bünyesinde parasal ve parasal olmayan varlık ve yükümlülüklerin dağılımı doğrultusunda olacaktır.

Mali tabloların enflasyona gore düzeltilmesi aşamasında tebliğde öngörülen uygulamaların yanısıra muhakeme gerektiren enflasyon muhasebesi yöntemleri de, mali tabloların gerçeği doğru bir şekilde yansıtmasını engellemeyecek şekilde seçilmek ve takip eden dönemlerde tutarlı bir şekilde uygulanmak kaydıyla, kullanılabilir.

YÜKSEK ENFLASYON DÖNEMİ NE ZAMAN BAŞLAR?

SPK Tebliğinin 6.maddesinde de belirtildiği üzere yıllık bilanço tarihindeki fiyat endeksi rakamının, ilgili hesap dönemi dahil önceki üçüncü hesap döneminin başındaki fiyat endeksi rakamının iki katnı aşması ve ilgili dönemin bilanço tarihindeki fyat endeksi rakamının, hesap döneminin başına gore %10 veya daha fazla bir oranda artması halinde, içinde bulunulan yıllık hesap döneminden itibaren yüksek enflasyon dönemi başlar. Diğer bir ifadeyle , bilanço tarihi itibariyle son üç senelik toplam enflasyon oranının %100 ü aşması durumunda yüksek enflasyon dönemi başlamaktadır.

YÜKSEK ENFLASYON DÖNEMİNİN SONA ERMESİ

Yüksek enflasyon döneminin sona ermesi nedeniyle daha once enflasyon muhasebesi uygulayan işlemler mali tablolarını enflasyona gore düzeltmeye son verirler. Ancak, enflasyona gore düzeltilmiş son mali tablolarda yer alan rakamlar takip eden ve yüksek enflasyonun sona erdiği dönemin açılış bakiyelerini oluşturaaktır. Bu sebepten dolayı enflasyon muhasebesi sonucunda düzeltilmiş parasal olamayan bilanço kalemleri mali tablolarda bulunduğu sürece enflasyon muhasebesinin etkileri mali tablolarda görülecektir.

ENFLASYON MUHASEBESİ UYGULAMASI KAPSAMINA GİREN ŞİRKETLER

Ilgili tebliğin 2.maddesinde de belirtildiği üzere ortaklıklar, aracı kurumlar ve yatırım ortaklıkları ile bunların bağlı ortaklıkları ve işirakleri kapsam içerisine gimektedir. Kapsama dahil olan söz konusu işletmeler yüksek enflasyon dönemlerinde mali tablolarını tebliğde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak hazırlamakla yükümlüdürler.

Tebliğin 4.maddeisnde belirtildiği üzere kapsam içerisine giren ortaklıklar sermaye piyasası araçlarını halka arz etmiş veya arz etmiş sayılan anonim ortaklıkları, aracı kurumlar Kanunun 30.maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılan faaliyetlerden en az birinde bulunmak üzere Kuruldan yetki belgesi almış aracı kurumları, yatırım ortaklıkları ise Kanunun 35.maddesinde belirtilen yatırım ortaklıklarını temsil etmektedir.

fatos_fatos · 23-09-2007, 17:16

ENFLASYON MUHASEBESİ UYGULAMASI

Tebliğin uygulamaya ilişkin usul ve esasları, Madde 30 da da belirtildiği üzere nakit akım tablosu ve satılan malın maliyet tablosu dahil olmak üzere tüm mali tabloların bilanço günündeki paranın cari satın alma gücü üzerinden düzeltilmesini gerektirir. Takip edilmesi gereken matematiksel yöntemlerin yanısıra esasları ile ilgili muhakeme gerektiren uygulamalar da enflasyon muhasebesinin doğru ve etkin tatbiki açısından son derece önemlidir.

Mali tabloların enflasyona gore düzeltilmesinde uygulanması gerekli temel yöntem ve esaslar aşağıdaki şekilde özetlenebilir.

Ø Fiyat endeksinin belirlenmesi

Ø Parasal ve parasal olmayan kalemlerin ayırımı

Ø Parasal olmayan kalemlerin enflasyona gore düzeltilmesi

Ø Gelir tablosunun enflasyona gore düzeltilmesi

Ø Net parasal pozisyon karı ve zararının hesaplanması ve doğrulanması

Ø Nakit akım tablosunun enflasyona gore düzeltilmesi

Ø Geçmiş dönem mali tablolarının enflasyona gore düzeltilmesi

- Enflasyon muhasebesiuygulanmış mali tablolar, UMS ye uygun olarak hazırlanmış mali tablolar anlamına mı gelir?

Enflasyon muhasebesi içeren yüksek enflasyonlu ekonomilerde Finansal Raporlama (UMS29) standardı şu anda yürürlükte olan 34 UMS den sadece bir tanesidir. Bu nedenle enflasyon muhasebesi uygulanmış ancak Ums nin tüm standartları uygulanmış mali tablolar UMS ye uygun mali tablo anlamına gelmemektedir.

5.1. Fiyat Endeksinin Belirlenmesi

Tebliğ, mali tablo kalemlerinin enflasyona gore düzeltilmeleri aşamasında DİE tarafından Türkiye için hesaplanan TEFE nin kullanılmasını öngörmektedir. 1976 ve sonraki yıllarda gerçekleşen işlemlerin enflasyona gore düzeltilmesinde bir örneği Seri XI, No:20 Ek/3 de yer alan fiyat endekslerinden hesaplanacak düzeltme katsayıları kullanılır.

Düzeltme katsayısının hesaplanması ile ilgili örnek

Aralık 2000 tarihinde 10,000 milyon TL ye satın alınan bir arsanın 31 Aralık 2001 tarihindeki paranın satın alma gücü esasına gore düzeltilmiş değeri nedir?

.....................Fiyat endeksi ................... Düzeltme Katsayısı

31 Aralık 2000 2.626,0 1,886 (=4.951,7/2.616,0)

31 Aralık 2001 4.961,7 1,000 (=4.951,7/4.951,7)

söz konusu arsanın 31 Aralık 2001 tarihindeki paranın satın alma gücü esasına gore düzenlenmiş değeri 18.860 milyon TL dir. (10.000X1.886)

- Karşılaştırmalı mali tablolar verilirken önceki dönem mali tabloları paranın hangi satın alma gücü ile ifade edilmeli?

Önceki dönem mali tabloları, karşılaştırmanın sağlıklı olması açısından cari satın alma gücü cinsinden ifade edilmelidir. Önceki dönem mali tablolarının karşılaştırma amacıyla düzeltilmesi, mali tabloların parasal kalemler de dahil olmak üzere tüm kalemlerinin dönemin düzeltme katsayısı ile çarpılması yoluyla yapılır.

fatos_fatos · 23-09-2007, 17:18

2003 Yılı Enflasyon Düzeltmesine İlişkin Esaslar

2003 Yılı Mali Tabloları Söz konusu uygulamadan önceki esaslara göre düzeltilecek, vergi matrahı da bu tablolar üzerinden hesaplanacaktır.

Daha sonra 2003 Yılı Mali Tablolarından Sadece Bilanço 5024 sayılı Kanuna eklenen geçici 25. madde uyarınca düzeltilecektir.

Enflasyon Düzeltmesi yapabilmek için iki koşul vardır

1 – Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olmak

2 – Bilanço esasına göre defter tutmak

Bu iki şart aynı anda gerçekleşmelidir.

Ayrıca Enflasyon Düzeltmesinin Söz konusu olması için

- İçerisinde bulunulan dönem dahil olmak üzere son üç dönemde fiyat endekslerindeki artış toplamının % 100 ün üzerinde olması, içerisinde bulunulan hesap döneminde de % 10 dan fazla olması gereklidir.

Bakanlar Kurulu % 100 oranını % 35 e kadar indirmeye, % 10 oranını ise % 25 e kadar çıkartmaya yetkilidir.

- Geçici vergi dönemlerinde ise üçer aylık dönemlerin son ayı dahil önceki otuzaltı ay içerisinde bulunulan hesap dönemi yerine ise oniki ay alınmaktadır.

Enflasyon Düzeltmesi Yaparken;

Parasal Kıymetlerin enflasyon düzeltmesi yapılmasına gerek yoktur.

Örneğin Kasada bulunan para bir parasal kıymettir. Enflasyon muhasebesinin amacı, iktisadi kıymetleri paranın satın alma cinsine göre ifade etmektir.

31.12……. Tarihinde, Tarihi Maliyetler Muhasebesine göre düzenlenmiş bilançoda Kasa Hesabında bulunan paranın 31.12…… tarihi itibariyle satın alma gücüde aynıdır.

Dolayısıyla enflasyon düzeltmesine tabi tutulmasına gerek yoktur.

Stoklar Parasal olmayan kıymetlerdendir.

Söz konusu tarihli bilançoda bulunan stokların bilançoya kayıtlı değeri ile bilançonun düzenlendiği tarihteki değeri enflasyonist koşullarda (satın alma gücü) aynı değildir ve enflasyon düzeltmesine tabi tutulması gerekir.

Parasal Olmayan Kıymetler ise enflasyon düzeltmesine tabi tutulacaktır.

Parasal Olmayan Kıymetlerin Enflasyon Düzeltmesinde Dikkate Alınacak Tutarları

Düzeltme işleminde Vergi Usul Kanununda Yer Alan Değerleme Hükümlerine Göre Tespit Edilen Tutarlar esas Alınır.

Maddi duran varlıklar maliyet bedelleri - mali duran varlıklar ise alış bedelleri üzerinden düzeltmeye tabi tutulur.

Reel Olmayan Finansman Maliyetleri ;

Maddi duran varlıklar, mali duran varlıklar ve özel tükenmeye tabi varlıklar ile stokların maliyet ve alış bedelleri içinde yer alan ve tevsik edilebilen reel olmayan finansman maliyeti, ilgili varlığın maliyet veya alış bedellerinden düşülür. (Geçici Md . 25/C)

Reel Olmayan Finansman maliyetleri; Her türlü borçlanmada, borcun kullanıldığı döneme ait TEFE artış oranının uygulanması suretiyle bulunan tutarı ifade eder. (VUK 328. GT 6.2.1)

ROFM = BORÇ TUTARI * (Borcun Kapatıldığı Dön. TEFE – Borcun Alındığı Dön. TEFE ) / Borcun Alındığı Ayki TEFE

31.12.2003 Tarihli bilançolarda enflasyon düzeltmesi yapılırken; tevsik edilmek şartıyla bazı parasal olmayan varlıkların içerisinde yar alan reel olmayan finansman maliyetleri varlığın maliyet veya alış bedellerinden düşülür. Bunun sonucunda ortaya çıkan tutar üzerinden düzeltme işlemi yapılır.

Stoklar, Maddi duran Varlıklar, Mali Duran Varlıklar, Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar reel olmayan finansman maliyeti ihtiva edebilen iktisadi kıymetlerdir. (Reel olmayan finanman maliyeti ihtiva edebilecek kıymetler VUK 328 sıra numaralı tebliğin ekinde (EK-3) verilmiştir.

Reel Olmayan Finansman Maliyetlerinin Tevsik Edilememesi Hali

Mükellefler VUK 328 sıra numaralı tebliğ EK 3 de sıralanmış olan kıymetlerin içerisinde yer alan reel olmayan finansman maliyetlerini tevsik edemiyorlarsa; reel olmayan finansman maliyetleri aşağdaki şekilde hesaplanacaktır.

1 – Son Beş Hesap Dönemi İçinde Aktife Giren Kıymetler

Toplam Finansman Maliyetleri * (İlgili Hesap Dönemine Ait TEFE Artış oranı * İlgili Hesap

Dönemine Ait Ortalama Ticari Kredi Faiz oranı )

İlgili Hesap Dönemine İlişkin TEFE Artış Oranı İse;

Finansman Maliyetinin Oluştuğu Yılki TEFE - Finansman Maliyetinin Oluştuğu Yıldan Bir

Önceki Yılki TEFE

Formül sonucu Çıkan Oran bir den büyük ise reel olmayan finansman maliyeti yok kabul edilecek ve oran bir olarak uygulanacaktır.

2 – Son Beş Hesap Döneminden Önce Aktife Giren Kıymetler

Beş hesap döneminden önce aktife giren iktisadi kıymetlerin maliyet ve alış bedellerine dahil edilen finansman giderleri, enflasyon düzeltmesi yapılırken iktisadi kıymetlerinin bedelinden düşülmez.

Birikmiş Amortismanların Düzeltilmesi

Bilindiği üzere enflasyon muhasebesi uygulaması gelene dek, enflasyon karşısında uygulamada Yeniden Değerleme, Maliyet artışı gibi uygulamalar bulunmaktaydı.

Enflasyon muhasebesi yürürlüğe girince bu tip lokal uygulamalar son bulmakla birlikte enflasyon düzeltmesi yaparken, eski uygulamalara tabi tutulan kalemler için özel yöntemler belirlenmiştir.

Yeniden Değerlemeye Tabi Tutulan Bir İktisadi Kıymetin Enflasyon Düzeltmesi Aşağıdaki şekilde yapılacaktır:

1 – Düzeltme katsayısı bulunur

(Dönem Sonu Endeksi / Kıymetin Aktife Girdiği Tarihteki Endeks)

Kıymet Aktife 1990 Ocak Ayında girdi, Düzeltme işlemi 2003 yılında yapılıyorsa

2003 ARALIK TEFE / 1990 OCAK TEFE (VUK 328 G.T. EK-5)

2 – Düzeltmeye Esas Tutar Bulunur

Düzeltmeye Esas Tutar Kıymetin Aktife Giriş Tutarıdır3 – Düzeltme İşlemi Yapılır ( 1 * 2 )

4 – Kıymetin Düzeltilmiş Değerinden, En son kayıtlı değeri ( Yeniden Değerleme Sonrası ) çıkartılır. Aradaki fark en son kayıtlı değerine (YD sonrası ) bölünmek suretiyle artış oranı bulunur.

5 – Düzeltilmiş Birikmiş amortisman tutarını bulmak için de, bir önceki madde de bulunan artış oranıyla, son bilançoda görülen amortisman tutarı çarpılır.

fatos_fatos · 23-09-2007, 17:19

Toplulaştırılmış Yöntemler

Enflasyon düzeltmesinde ana mantık olarak iktisadi kıymetin Aktife Giriş Tarihindeki Endeks in Cari Dönem Endeksine bölünmesi sonucu çıkan düzeltme katsayısıyla, aktife giriş tutarının çarpılması sonucu düzeltme işlemi yapılır.

Ancak tüm kıymetlerin tek tek aktife giriş tarihlerini , tutarlarını bulmam mümkün olmayabilir. Maliye bakanlığı da bunu göz önüne alıp sadece stoklarla sınırlı olmak üzere toplulaştırılmış yöntemlerin kullanılmasına izin vermiştir.

***Ayrıca Toplulaştırılmış yöntemlerle düzeltmeye tabi tutulan kıymetlerin alış ve maliyet bedellerine intikal ettirilen reel olmayan finansman maliyetlerin düşülmesi ihtiyaridir. (Mük. Md 298)

(*** Yukarıda bahsedildiği gibi Geçici 25. madde 31.12.2003 tarihli finansal tabloların , Mükerrer 298. madde ise genel olarak finansal tabloların düzeltilme esaslarını belirler.

Geçici 25. maddeye göre toplulaştırılmış yöntemler kullanılsa dahi reel olmayan finansman maliyetlerinin iktisadi kıymetlerin alış bedellerinden düşülmesi zorunludur. Mükerrer 298. maddeye göre ise ihtiyaridir. Yani 31.12.2003 finansal tabloları düzeltilirken stokların düzeltilmesinde toplulaştırılmış yöntemler seçilmiş olsa bile reel olmayan finansman maliyetleri stokların maliyetlerinden düşülecektir. )

Stoklarımızın düzeltilmesi işleminde toplulaştırılmış yöntemleri seçmemiz halinde , seçilmiş olan hesap dönemi dahil üç hesap dönemi bu yöntem değiştirilemez.

Maliye Bakanlığı iki tür toplulaştırılmış yöntem belirlemiştir

1 -Basit ortalama yöntemi

2- Stok devir hızı yöntemi

1- Basit Ortalama Yöntemi

Bu Yönteme Göre Düzeltme Katsayısı Hesaplanması

( Mali tablonun ait olduğu ayki endeks )

DK = -----------------------------------------------------------------------------------------------------

Mali Tablonun Ait Olduğu Aya ait End. + Bir önceki Geçici V. Dönem Sonu End. ) / 2

2- Stok Devir Hızı Yöntemi

Önce stok devir hızı ,sonra ise stokların ortalama kalma süresi hesaplanır.

Örneğin stok devir hızı 5 , stokta kalma süresi de ( 365 / 5 ) 73 gün olsun.

Stoklarımızın 73 gün öncesinden yani Ekim ayından kaldığı düşünülür.

Düzeltme katsayısı da Ekim Endeksi / Aralık Endeksi formülü ile bulunur.

Düzletilmiş Yıl sonu stokları da = Düzeltmeye esas tutar * DK

Dönem İçi Satılan Toplam Mal Maliyeti

SDH = ----------------------------------------------------------------

( Dönem Başı Stok + Dönem Sonu Stok ) / 2

Dönem Gün Sayısı

Ortalama Stokta Kalma Süresi = ------------------------------

Stok Devir Hızı

Öz sermaye Kalemlerinin Düzeltilmesi

01.01.2004 Tarihinden önce ayrılmış olan ve sermayeye ilave edilen yeniden değerleme değer artış fonu gibi fonlar öz sermayeden düşülür. Bu tip fonların sermayeye ilavesiyle oluşan artışlar sermaye artışı olarak dikkate alınmaz. Dolayısıyla bu fonlar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaz.

Kalan tutarlar düzeltme işlemine tabi tutulur. Burada dikkat etmemiz gereken en önemli hususlardan bir tanesi Sermaye ye ilişkin enflasyon fakının ayrı olarak gösterilmesidir. Sermayede meydana gelen değişiklikler, tescile tabi işlemlerdir. Sermayede enflasyon düzeltmesi nedeniyle oluşacak farklılıklar tescil gerektirmemesi için ayrı olarak gösterilmelidir.

Geçmiş Yıl Kar ve Zararlarının Düzeltilmesi

31.12.2003 tarihli bilançoda yer alan ve indirilemeyen geçmiş yıl zararları ile cari yıl zararı matrahın tespitinde mukayyet değerleri ile dikkate alınacaktır.

İletmelerde Kar iki şekilde tespit edilir. Birincisi gelir tablosu esasına göre, ikincisi ise bilanço esasına göre.

31.12.2003 tarihli bilançonun düzeltilmiş sermaye, düzeltilmiş hisse senetleri ihraç primleri, düzeltilmiş hisse sentleri iptal kararları ile borç toplamının çıkarılması suretiyle bulunan fark geçmiş yıl kar/zararları hesabına kaydedilecektir.

Şayet işlemler sonucu ortaya çıkan farklar sonucu oluşan geçmiş yıl karları vergiye tabi değildir , aynı şekilde geçmiş yıl zararlarını da vergi matrahından düşmek gibi bir şansımız yoktur.

Pasif kalemlere ait enflasyon fark hesapları herhangi suretle başka bir hesaba nakledildiği, veya işletmeden çekildiği taktirde, bu işlemin yapıldığı dönemin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye tabi tutulacaktır.

Ancak öz sermayeye kalemlerine ilişkin enflasyon fark hesapları , kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilecek ve bu işlem kar dağıtımı sayılmayacaktır.

Yani enflasyon düzeltmesinden oluşan farkları Kurumlar Vergisi mükelleflerinin sermayeye ilave etmek dışında herhangi hesaba nakletmesi veya işletmeden çekmesi , gelir vergisi mükelleflerinin de, sermayeye ilave etmek dahil, herhangi hesaba nakletmesi, işletmeden çekmesi kar dağıtımı sayılacak, döne kazancı ile ilişkilendirilmeksizin vergiye tabi tutulacaktır. Bu madde işletmelerin Öz sermaye yoğunluklu çalışmasını teşvik etmek amacıyla konulmuş olup, oluşan enflasyon farkların işletme bünyesinde kullanılmasını teşvik etmektedir.

31.12.2003 tarihi İtibariyle Öz Kaynak Kalemleri Düzeltilirken

Maddi duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları

İştirakler Yeniden Değerleme Artışları

Maliyet Artış Fonu

Geçmiş Yıl Zararları

Geçmiş Yıl Karları

Kalemleri düzeltilmiş bilançoda yer alamayacak , başka bir ifadeyle sıfırlanacaktır. Zaten bu kalemlerin bir kısmı lokal olarak enflasyonun etkilerini arındırmaya ilişkin önlemlerdi. Gelen köklü uygulamayla bu kalemler ortadan kalkıyor. Geçmiş yıl kar/zararları da düzeltme sonucu tekrar şekil alacağı için sıfırlanmaktadır.

SONUÇ

Enflasyon düzeltmesinin amacı mali tabloların paranın satın alma gücünü ifade edecek şekilde düzeltilmesidir. Bu düzeltme endeksler yardımıyla yapılır. Kullanılabilecek endeksler Genel fiyat endeksleri ve özel fiyat endeksleri olabilir. Genel Fiyat endeksleri genel fiyat değişimlerini içeren endekslerdir (TEFE , TÜFE gibi ) , özel fiyat endeksleri ile sektörer mal guruplarındaki fiyat değişimlerini gösterir endekslerdir Örneğin sadece mobilya sektöründeki fiyat değişimlerini gösteren bir endekstir. Ancak bizim vergi kanunlarımıza getirilen düzenlemelerde kullanılacak endeks Toptan Eşya Fiyat Endeksidir. (TEFE)

Enflasyon düzeltmesine ilişkin esaslar 5024 sayılı kanun ile getirilmiş olup kanunda (mükerrer 298 .madde ile) süreklilik arz eden enflasyon düzeltme işlemleri ve (Geçici 25. madde ile) 31.12.2003 tarihli finansal tabloların düzeltilmesine ilişkin esaslar belirtilmiştir.

Gene 328 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 31.12.2003 tarihli finansal tabloların düzeltilmesine ilişkin esaslar açıklanmıştır.

fatos_fatos · 23-09-2007, 17:20

5.2. Parasal ve Parasal Olmayan Kalemlerin Ayrımı

Enflasyon muhasebesi parasal olmayan kalemlerin bilanço tarihindeki paranın satın alma gücü esas alınarak, düzeltilmiş tutarlar ile ifade edilmesini öngörmektedir. Parasal kalemler paranın değerindeki değişmeler karşısında nominal değerleri sabit kalan ancak satın alma güçleri değişen (dolayısıyla “azalan”) kalemlerden oluşur. Parasal kalemler bilanço tarihinde halihazırda paranın cari satın alma gücünde ifade edildiklerinden enflasyona gore düzeltilmezler. Parasal olmayan kalemler ise parasal kalemler dışında kalan kalemlerden oluşur.

Herhangi bir kalemin parasal olup olmadığına karar verilirken o kalemin gösterdiği karakteristik özellikleri de göz önünde bulundurmak gerekmektedir. Örneğin “Şüpheli Alacaklar Karşılığı” kalemi “Ticari Alacaklar” kaleminin parasal kalem olması nedeniyle, parasal kalem olarak dğerlendirilmelidir. Diğer taraftan “Stok değer Düşüklüğü Karşılığı” kalemi ise “stokların” paasal olmayan kalem olması nedeniyle, parasal olmayan kalem olarak değerlendirilmelidir.

Parasal olmayan kalemlerden bazıları aşağıdaki gibidir;

Ø Stoklar,

Ø Maddi duran varlıklar,

Ø Maddi olmayan duran varlıklar,

Ø Peşin ödenmiş giderler,

Ø Satın alımlar için ödenen avanslar,

Ø Satışlar için alınan avanslar,

Ø Ertelenmiş gelirler ve

Ø Özsermaye kalemleri.

5.3. Parasal Olmayan Kalemlerin Düzeltilmesi

Tüm parasal olmayan varlık ve yükümlülüklerin malitablolarda paranın bilanço tarihindeki satın alma gücü üzerinden ifade edilmeleri gerektiğinden, işlem tarihinden bilanço tarihine kadar geçen sürede gerçekleşen Toptan eşya Fiayatları Genel Endeksindeki artıştan hesaplanan düzeltme katsayısı kullanılarak enflasyona gore düzeltilirler.

Enflasyon muhasebesinin uygulandığı ilk dönemde, geçmiş yıl karı veya zararları ile dönem net karı veya zararıhariç olmak üzere, parasal olmayan tüm bilanço kalemleri işlemn gerçekleşmiş olduğu tarihteki düzeltme katsayısı kullanılmak suretiyle enflasyona gore düzeltilirler. Bu uygulama sonucunda geçmiş yıl karı veya zararları ile net dönem karı veya zararlarının toplamı olan bilanço tarihi itibariyle birikmiş bilançoda dengeleyici kalem olarak hesaplanır.

5.3.1 Geri Kazanaılabilir Tutar veya Maliyetin Düşüğü Kuralı

Enflasyon muhasebesi uygulaması sırasında dikkat edilmesi gereken önemli hususlardan biisi enflasyona gore düzeltilmiş mali tablolarda parasal olmayan kalemlerin geri kazanılabilir tutarları veya enflasyona gore düzeltilmiş maliyet bedelinin düşük olanı üzerinden gösterilmesidir. Bu amaçla, öncelikle bilanço tarihinde paranın cari satın alma gücü üzerinden gösterilmiş tarihsel maliyetler ile, ilgili kalemlerin geri kazanılabilir tutarları karşılaştırılır. Bir varlığın geri kazanılabilir tutarının, enflasyona gore düzeltilmiş değerinden düşük olması durumu söz konusu ise, enflasyona gore düzeltilmemiş mali tablolarda böyle bir karşılığa ihtiyaç olmamasına rağmen, iki değer arasındaki fark değer düşüklüğü karşılığı ayrılması suretiyle gelir tablosuna yansıtılır. Geri kazanılabilir tutar bir varlığın net satış fiyatı ile kullanım değerinden yüksek olanı olarak tanımlanmıştır. Kullanım değeri ise bir varlığın sürekli kullanımından ve faydalı ömrü sonunda elden çıkarılmasından elde edilmesi beklenen nakit akımlarının tahmin edilen bugünkü değeri olarak tanımlanmıştır.

- Enflasyon muhasebesi uygulanmış mali tablolar, varlıkların veya şirketin rayiç bedelini gösterir mi?

Enflasyon muhasebesi tarihi maliyet yöntemini temel almaktadır. Bu nedenle ve buna ek olarak piyasalardaki reel fiyat dalgalanmalarının göz önüne alınmaması nedeniyle enflasyon muhasebesi yapılmış varlık değerlerinin varlıklarının rayiç bedelini göstermesi beklenmez ve hedeflenmez. Aynı şekilde, enflasyon düzeltmesi yapılmış bir mali tablonun net aktif değerinin de şirketin rayiç bedelini göstermesi beklenmez ve hedeflenmez.

5.3.2 Peşin Ödenmiş Giderler

Enflasyon muhasebesi uygulaması sırasında tarihsel maliyet bedelleri üzerinden gösterilen peşin ödenmiş giderler ödeme tarihlerine gore yaşlandırma sonuunda tespit edilen ayın düzeltme katsayısı ile enflasyona gore düzeltilerek bilanço tarihinde paranın satın alam gücü üzerinden ifade edilir.

5.3.3 Satın Alımlar İçin Ödenen Avanslar

Peşin ödenmiş giderlerde olduğu gibi satın alımlar (sabit kıymetler vaya stoklar) için ödenen avanslaırın da yaşlandırma tablosu düzenlenir ve ödemelerin gerçekleştiği ilgili ayların düzeltme katsayısı ile enflasyona göre düzeltilerek bilanço tarihinde paranın satın alma gücü üzerindengösterilir. Sabit kıymet veya stok fiziki olarak işletmeye geldiğinde, ilgili kalemlerin maliyeti yukarıda belirtilen enflasyona gore düzeltilmiş tutarlar üzerinden ifade edilmelidir.

- Personel avansları da enflasyona gore düzeltilmeli midir?

Avansların enflasyona gore düzeltilmesinde dikkat edilmesi gereken nokta söz konusu parasal olan bir kalem ile mi yoksa parsal olamayan bir kalem iel mi ilişkili olduğunun belirlenmesidir.

Personele verilen avans, genellikle herhangi bir parasal olmayan kalem ile ilişkilendirilemediği için bilanço tarihinde söz konusu personelin işletmeye ödemekle yükümlü olduğu tutarolarak değerlendirilmeli ve parasal olarak dikkate alınmalıdır.

Bu sebepten ötürü personele verieln avans, işlemin gerçekleştiği tarihteki düzeltme katsayısı ile enflasyona gore düzeltilmez.

Ancak verilen avans personle avansı olarak değil de, sabit kıymet veya stok alımı için verilmiş ise işlemin gerçekleştiği tarihteki düzeltme katsayısı ile düzeltilir.

fatos_fatos · 23-09-2007, 17:22

5.3.4 Stoklar

Tebliğin 12. maddesinde belirtildiği üzere hammadde, emtia, yarı mamul ve maul stokları, işletmelerin stok değerleme politikaları ile uyumlu olarak enflasyona gore düzeltme işlemine tabi tutulur. Genel uygulama, ilgili kalemlerin tarihsl maliyet değerinin ve iktisap tarihinin bulunması ve anflasyona gore düzeltilmesinden ibarettir. Ancak aynı madde, yoğun olarak işem gören stoklar ile ilgili düzeltme katsayılarının saptanmasından stok değerleme yöntemine bağlı olarak dönem sonunda ortalama maliyetine eşit ve en yakın alım maliyetinin gerçekleştirdiği ayın, stokların alım tarihi olarak Kabul edilmesi gibi toplu yöntemlerin kullanılabileceğinden bahsetmektedir. Stok kalemlerinin enflasyon düzeltmesinin usul ve esasları şöyle özetlenebilir:

Ilk madde ve malzeme

Ilk madde ve malzemenin düzeltilmesinde öncelikle ilgili kalemin tarihsel maliyet değerinin ve iktisap tarihinin bir yaşlandırma tablosu hazırlanarak tespit edilmesi ve ilgili tarihlerdeki düzeltme katsayıları ile enflasyona gore düzeltilmesi gerekmektedir. Ancak bu detayda bir yaşlandırma tablosu eldeedilemiyorsa, önemlilik ilkesinin gözönünde bulundurulması şartı ile, stok devir hızlarının kullanılmasıyla tahmini bir yaşlandırma tablosu elde edilebilir. Stok devir hızının bulunmasında Türk Lirası değerler değil, dönem içinde gerçekleşen işlemler ile ilgili birimlerin (kg,adet,m3 gibi) kullanılması daha doğru sonuç verecektir. Bu yöntemin kullanılması sırasında dikkat edilmesi gereken husus önemlilik ilkesinin gözden kaçırılmaması ve düzeltilmesi yapılacak ilk madde ve malzemenin mahiyetinin gözönünde bulundurulmasıdır. Örneğin, stokta uzun sure kalan maddeler için yada devir hızı değişkenlik gösteren stoklar için stok devir hızı yönteminin uygulanması sağlıklı sonuçlar vermeyebilir.

Yarı mamul ve mamul stokları

Yarı mamul ve mamul stoklarının düzeltilmesinde de ilk madde ve malzeme stoklarının düzeltilmesinde kullanılan yöntemler kullanılır. Ancak, yarı mamul ve mamul tutarlarını oluşturan ilk madde ve malzeme, işçilik giderleri, genel üretim giderleri ve amortisman gideri gibi maliyet bileşenlerinin ortalama stokta kalış süresi farklı olacağından, bu farklılık gözetilerek hesaplama yöntemi gözden geçirilmelidir.

Yarı mamul ve mamul stoklarının enflasyona gore düzeltilmsi işlemi sırasında dikkat edilmesi gereken en önemli husu, tarihsel maliyetler esas alınarak hesaplanan genel üretim giderleri ile ilişkilendirilen amortisman giderinin yerine enflasyona gore düzeltilmiş maddi duran varlıklar üzerinden hesaplanan düzeltilmiş amortisman giderinin genel üretim giderleri ile ilişkilendirilebilen kısmının konulmasıdır.

Stoklar enflasyona göre düzeltildikten sonra “net gerçekleştirebilir değerin veya malietin düşük olanı “ kuralı ışıgında değer düşüklüğü karşılığı açısından tekrar fözden geçirilmelidir.

Stokların maliyeti olşana kadar kur farkları dahil, finansının giderlerinin reel kısmı bu maliyete ilave edilebilir. Finansman giderlerinin reel kısmı katlanılan finansman maliyetinin ilgili dönemde gerçekleşen enflasyon oranının üstünde kalan tutarı olark hesaplanır.

· Enflasyon Stokların enflasyona göre düzeltilmesi sırasında stokların maliyenelnin belirlnenirlen maddesinde kullanılan yöntemin (FİFO, LİFO ve ağırlıklı ortalama) etkisi nedir?

Fiyat değişiminin dönemin enlasyon oranı kadar olduğu durumlarda sokların enlasyona göre düzenlenmişdeğerlerinin belirlenmesinde stokların maliyetlendirme yönteminin etkisi olmaz. Öreneğin ister LİFO ister FİFO maliyet yöntemi kullanılmış olsun stoklar enflasyona göre düzeltilmeli ve bilanço tarihindeki paranın satın alma güzünde ifade edilmelir. Ancak uygulanan toplu yönteminin kullanılması sonucunda enflasyona göre düzeltilen sok değerindeki değişikli ile dönem boyunca stok maliyetlerine temel oluşturan fiyat endeksindedeki değişim arasında parasal önemsellik arz etmeyen farklar çıkabilmektedir.

Fiyat değişiminin enflasyonu takip etmediği durumlarda maliyetlendirme yöntemi stoların eflasyona göre düzeltilmiş değerlerinin belirlenmesinde etkili olur. FİFO uygulayan bir şirket stokların enflasyon düzelmesini yaparken so satın aldığı stokların ilgili maliyetini malitelerinin oluştuğu tarihi dikkate alarak endeklemeye tabi tutmalidır. Fit değişimleri enflasyonu takip etmedğinden endekslenmiş değerler LİFO ve FİFO için birbirinden farlı sonuçlar verecektir. Böylece şirkey maliyet yönetimine uygun olarak soklarına düzeltmesi yapmış olacaktır.

Stokların bilanço tarihini takiben satıldıklarında, bilanço tarihi itibariyle mevcut olan değer düşüklüğü karşılığı nasıl muhasebeleştirilir.?

Stoklar ile ilgili stok değer düşülüğü karşılıkları parasal olmayn kalemkerdir. Bu sebepten dolayı satış tarifinde dikkete alınması gereken tutar, stok, ve ilğili değer düşüklüğü karşılığının ebflasyona göre satış tarihi baz alınarak düzeltilmiş tutar olmalıdır.

fatos_fatos · 23-09-2007, 17:24

5.3.5. Maddi Duran Varlıklar :

Maddi duran varlıklar enflasyona göre düzeltilirken izlenecek yol aşağıdaki gibidir.

ü Varlığın iktisap tarihi ve tutarı bulunur, eger varlık aktifleştirme yoluyla kaydedildiyse aktifleştirme öncesi bulunduğu hesap kalemimde erçekleşen iktisabı ile ilgili tarih ve tutar dikkate alınır.

ü Varlıkların maliyetlerine ilave edilmiş finansman giderleri , kur, farkları ve yniden değerleme artışları varlığın enflasyona göre düzeltilmemiş mali tablolardaki kayıtlı tutarından düşülür. Ancak finanman giderlerinin reel kısmının varlığın maliyetine ilave edilmesi mümkün olabilir. Tebliğin 11.maddesinde de belirtildiği üzere finansman giderlerinin reel kısmı, katlanılan finansman maliyetinin ilgili dönemimde gerçekleşen enflasyon oanının üstünde kalan tutarı veya bir borçlu ilgili katlanılan finansman maliyetinin borcun reel değerindeki azalmadan fazla olan tutarı olarak hesaplanır.

ü Varlığın orijinal iktidap tutarı, ilgili tarihe isabet eden düzeltme kat sayısı ile enflasyona göre düzeltilerek bilanço tarihinde paranın satın alma gücüne getirilir.(Vadeli alalımlar için bkz. 5.4 gelir tablosunu enflasyona göre düzeltilmesi. Paragraf 4)

ü Amortisman hesaplanması enflasyona göre düzeltilmiş değerler üzerinden ekonomik ömürleri esas alınarak kıst uzulüne göre yapılarak gelir tablosu ile ilişkilendirilir. Açılış birikmiş amortisman tutarıda yine enflasyona göre düzeltilmiş değerler üzerinden hesaplanarak devredilen tutar olacaktır.

ü Dönem içinde gerçekleşen çıkışlar enlasyona göre düzeltilmiş değerleri üzerinden hesaplanan net defter değerleri dikkate alınarak işleme tabi tutulur.

ü Mali tablo kalemlerine bağlanmış olan enflasyona göre düzeltilmemiş maddi duran varlık tutarları üzerinden hesaplanan amortisman giderleri tamamen ayılanarak enflasyona göre düzeltilmiş maddi duran varlık tutarları üzerinden hesaplanmış amotisman giderleri ilgili kalemlere dağıtılır.

Yapılmakta olan yatırımların tarihi maliyetleri ve iktisap tarihleri bulunur ve iktisap tarihine isabet eden düzeltme kat sayısı ile enflasyona göre düzeltilir. Böylelikle gelecek dönemlerde maddi duran varlık kalemlerine, yapılamkta olan yatırımlar kaleminde aktifleşme olduğudunda söz konusu varlık enlasyona göre düzeltilmiş şekilde transfer edilir.

Duran varlıkların enflasyona göre düzeltilmiş tutarları hesaplanırken enlasyona göre düzeltilmemiş malı tablolarda kullanılan amortisman oranlardaki farklı bir oran kullanılabilir mi?

Enflasyon muhasebesi uyarınca, amortisman hesaplarında SPK ‘nın muhasebe standartlarında yer alan “vergi mevzuatının amortisman süresine ilişkin düzenlemelerine uyulması bu hükme aykırılık teşkil edemez.” Hukmu uygulayamaz. Daha önce bu şekilde bulunan oranlardan amortismana tabi tutulmuş varlıklar duran varlıkların ekonomik kullanılabilir ömürleri süresince amortismana tabi tutulmak zorunda olmaları nedeniyle bulunucak yeni ornalar üzeriden amortismana tabi tutulurlar.

5.3.6 Maddi Olmayan Duran Varlıklar

Maddi duran varlıklar için uygulanan düzeltmeye ilişkin usul ve esaslar, şerefiye de dahil olmak üzere , maddi olmayan duran varlıklar için de geçerlidir.

5.3.7 Satışlar İçin Alınan Avanslar

Alınan avansların düzeltme yöntemi satın alımlar için ödenen avansalara ayrılır. Ancak, burada dikkat edilmesi gereken husus alınan avans ile ilgili satış gerçekleştiğinde gelir tablosu içindekş satış kalemi enflasyona göre düzeltilmemiş yeni tutar ile ifade edilmelidir.

5.3.8 Ertelenmiş Gelirler

Ertelenmiş gelirler fatura tarihlerine göre bakiyelerin yaşlandırılması yapıldıktan sonra ilgili düzeltme katsayısı ile çarpılarak bilanço tarihindeki paranın satın alma gücü üzerinden yansıtılacak tutarlar enflasyona göre düzeltilmiş değerleri üzerinden işleme tabi tutulurlar.

Vadeli alım-satımlar ile ilgili enflasyon düzletmesi yapılırken enflosyona göredüzeltilmemiş mali tablolardaki üç aydan uzun vadeli alacak ve borçlar için ayrılmış olan reeskont gideri ve geliri enflasyona göre düzeltilmiş mali tablolarda aynı şeklide ayrılmaya devametmeli midir?

SPK Xl. 20. Maddede 23 göre vadeli alım satımlar enflasyona göre düzeltilirken vadeli alım satım üzerindeki enflasyon payı, vadeli alım satım tarihi itibariyle ilgili borç ve alacağın vadesine denk gelen vadelerdeki devlet iç borçlanma senetlerinin faiz oranı kullaılarıak düzeltilir. Bu nedenle enflasyona göre düzeltilmemiş mali tablolardaki reeskont gideri ve geliri nitelik olarak devlet iç borçlanma senetlerinin faiz oranı kullanılmış olması ve vadeli alım satım tarihini dikkate alması sebebiyle enflasyona göre düzeltilmiş tablolarda dikkate alınmaz. Vadeli alım satımlardan doğan alacak ve borçların üzerindeki enflasyon payının düzeltilmesi in reeskont gideri ve geliri SPK XI 20 Maddede 23 teki usül ve esaslarına göre yeniden hesaplanır ve tahakkuk ettirilir.

SPK Xl. 20. Maddede 23 te belirtilen reeskont hesaplamasıyla ilgili yöntemlerin arasındaki fark nedir?

SPK Xl. 20. Maddede 23 2 ci fıkrada belirtilen yöntemin uygulaması durumunda alım veya satım tarihi ile alacak veya borcun tahsilat veya ödeme tarihleri arasına isabet eden enflsyon payı varlık, borç ve alacak. Satış; satışların maliyeti gibi ilgili kalemlerden indirilir, indirilen reeskont tutarı vade tarihine kadar finansman geliri veya gideri olarak muhasebeleştirilir. Ancak SPK Xl. 20. Maddede 23 3 cü fıkrada belirtilen yöntem uygulanırsa vadeli alım ve satımın gerçekleştiği tarih ile bu tarihi takip eden ilk bilanço tarihi arasındaki enflasyon payı ve dönem içerisinde gerçekleşmiş olan diğer alım satımlardan kaynaklanan enflasyon payı, ilgili varlık (örneğin stoklar), satış ve satışların maliyeti gibi ilgli kalemlerden indirilmemiş olur. Bu yöntemle hesaplanan reeskont tutarıda vadeye kadar finansman geliri veya gideri olarak muhasebeleştirilecektir.

5.3.9. Özsermaye Kalemlerinin Düzletilmesi

Mali tabloların enflasyona göre düzeltilecekleri ilk dönemin açılış bilançosunda geçmiş yıl kar/(zararları) dışındaki özsermaye kalemleri, arttırılmaların oluştuğu, başka bir deyişle ödenen tutarların tahsil tarihindeki düzeltme katsayısı kullanılmak suretiyle enflasyona göre düzeltilir. Açılış bilançosunda enflasyona göre düzeltilmiş tutarları ile olmak üzere, aktif kalemlerden, borçların ve özsermaye kalemlerinin çıkarılması sonucunda kalan kısım özsermaye hesap gurubu içinde, “geçmiş yıl kar/(zararları)” hesabında izlenir.

Geçmiş dönemlerde, işletmenin enflasyonun kısmi etkilerinin ortadan kaldırılabilmesi amacıyla oluşturduğu yeniden değerleme fonu gibi fonlar özsermayeden çıkarılır. Bunun yanısıra yeniden değerleme fonundan kaynaklanan sermaye arttırımlarında da artış ortakların özsermayeye katkısı olarak dikkate alınmaz. Ancak,yedek akçelerin ve dağıtılmamış karların sermeyeye ilave edilmesi, orkatlar tarafından konulan sermaye olarak dikkate alınır.

Sermaye arttırımında aynı sermaye olaması durumunda, ayni sermayenin sermayeye ilave edildiği tarihteki makul değeri esas alınır ve ilgili düzeltme katsayısı ile bilanço günündeki paranın cari satın alma gücüne getirilir.

Sermaye ilave edilimiş olsun veya almasın, emisyon primlerinin düeltilmesinde ise tahsil tarihleri dikkate alınır.

Dönem içinde ödenen temettü varsa, temettü tutarı hissedarların kar payına hak kazandığı tarihteki düzeltme katsayısı dikkate alınarak enflasyona göre düzeltilir ve enflasyona göre düzeltilen dağıtılmamış karlar rakamından düşülür.

Net dönem kar/(zararları) ise, temettü ödemesini de dikkate almak kaydıyla cari dönem ile önceki dönem birikmiş karları arasındaki farktan oluşur.

Enflasyona göre düzeltilmesi gereken özsermaye kalemleri nelerdir? Bu düzeltmeler için hangi tarihteki katsayılar kullanılmalıdır?

İşletmelerin enflasyondan korunmak maksadıyla oluşturdukları yeniden değerleme fonu gibi fonlar dışındaki tüm özsermaye kalemleri enflasyona göre düzeltilmelidir. Bu ve benzeri fonlar, düzeltme işlemi sırasında dikkate alınmaz.

Temettü gelirleri için hangi tarih baz alınarak düzeltme yapılmalıdır?

Temettünün gelir olarak muhasebeleştirilebilmesi için ortakların hak kazanması esastır. Temettü, gelir olarak genel kurul kararını takiben mali tablolara yansıtılır. Bu sebepten dolayı temettü gelirinin düzeltilmesinde genel kurul karar tarihi esas alınır.

Ortaklara ödenen temettünün enflasyona göre düzeltilmiş tutarı nasıl hesaplanır?

İşletmeler, ortaklarına ödenecek temettü tutarını, ödeme kararının alındığı Genel Kurul tarihindeki düzeltme katsayısı ile enflasyona göre düzeltir ve geçmiş yıl kararından düşer. Ortaklara, Genel Kurul tarihini takiben ödeme yapılmaması durumunda, işletme için bir yükümlülük doğuran ortaklara temettü borçları, iyletmeye parasal kazanç sağlayacaktır. Oluşan parasal kazanç gelir tablosu ile ilişkilendirilir.

fatos_fatos · 23-09-2007, 17:26

5.4. Gelir Tablosunun Enflasyona Göre Düzeltilmesi

Tarihsel maliyete dayalı muhasebe kayıtları baz alınarak düzenlenen gelir tablosunda gelir ve gider muhasebede ilk kayıt edildikleri bedelle izlenir. Mali tabloların enflasyona göre düzeltilmesi durumunda ise gelir tablosundaki büün kalemlerin bilanço tarihindeki paranın satın alma gücü üzerinde ifade edilmesi öngörülmektedir. Bu yüzeden geler tablosunun bütün kalemileri işleminin gerçekleştiği tarihler baz alınarak ilgili düzeltme katsayıları ile düzeltilir ve bilanço tarihndeki pharanın satın alma gücü üzerinden ifade edilir.

Gelir tablosunun enflasyona göre düzeltilmesi sarısında dikkat edilecek önemli bir husus gelir tablosunda parasal olmayan kalemlerle ilişkili olarak ortaya çıkan, amortisman gideri, satılan malın maliyeti gibi kalemlerin aylık düzeltme katsayıları kullanılark enflasyona göre düzeltilmeyeceğidir. Bu kalemlerin tarihsel tutarları gelir tablosundan çıkarılır ve enflasyona göre düzeltilmiş ilgili bilanço kalemleri üzerinden yeniden hesaplanmış değerleri gelir tablosuna yansıtılır. Enflasyona göre düzeltilmemiş gelir tablosundaki dağılım yüzdeleri esas alınarak gelir tablosunun düzeltilmesi sırasında bu açıdan önemli olan satışların maliyeti ile ilgili yöntemler örnek olarak aşağıda açıklanmıştır.

Gelir tablosunun enflasyona göre düzeltilmesi sırasında dikkate alınacak diğer önemli bir husus da gelir tablosunda yer alan ertelenmiş gelir ve peşin ödenen giderlerin gerçekleşen kısımlarının enflasyona göre düzeltilmiş tutarı üzerinden yeniden hesaplanarak gelir tablosuna yansıtılması gerekliliğidir.

Yüksek enflasyon dönemlerinde, Türk Lirası üzerinden vadeli olarak alınan veya satılan varlıkların fiyatı enflasyondan korunmak amacıyla bir enfllasyon payını da içermektedir. Bu pay, alım satım tarihi itibariyle ilgli borç veya alacağın vadesine denk gelen vadelerde devlet için borçlanma senetleri için borsalarda veya teşkilatlanmış diğer piyasalrda oluşan faiz haddi olarak tespit edilir ve ilgili kalemler bu tutar düşüldükten sonra kalan tutarlar üzerinden enflasyona göre düzeltme işlemine tabi tutulur. Tabliğ alım satım ve işlem yoğunluğu gibi nedenlere enflasyona göre düzeltme yapılmasında zorluk bulunması durumunda, enflasyona göre düzeltmenin alım satım tarihleri itibariyle değil, ödeme tahsil tarihleri dikkate alınarak yapılmasını öngörmektedir. Bu yönteme göre, vadeli bilanço tarihinden sonra olan borç ve alacaklar reeskont tabi tutalur ve reeskont tutarı varlık, borç ve alacak, satış, satışların maliyeti gibi ilgli oldukları kalemlerle işikilendirilir.

Kur farkı ve faiz gelir/gider enflasyon düzeltmesine tabi tutulmakta mıdır?
Gelir tablosunda parasal olmayan kalemlerle ilişkili olmayan tüm kalemler işlem tarihindeki düzeltme katsayısı kullanılark düzeltilirler. Bu uygulamanın istisnası yoktur.

Gelir tablosu enflasyona göre düzeltilirken yıllık ortalama düzeltme katsayısının kullanılmasının kullanılması doğru mudur?

Eğer gelir tablosu işlemleri yıl içerisinde eşit ağırlıklı olarak dağılmışsa, yani mevsimsel bir etki barındırmıyorsa, enflsayona göre düzeltmelerde kolaylık sağlanması amacıayla yıllık ortalama endeks kullanılabilir.

Satışların Maliyeti

Saışların maliyetinin enflasyona göre düzeltilmesi için öncelikle üretim maliyeti içindeki kalemlerin aylık bazda dökümlerinin elde edilmesi gerekmektedir. Üretim malyetine giren ve tarihsel değerlerinin baz alındığı aortisman gideri ve ilk madde ve malzeme gideri haricindeki kalemler ilgili ayların endeksi ile enflasyona göre düzeltilir. Üretime giren enlasyna göre düzeltilmiş ilk madde ve malzeme giderinin tutarı enflasyna göre düzeltilmiş ilk madde ve malzeme açılış bakiyesi ile enflasyona göre düzeltilmiş ilk madde ve malzeme açılış bakiyesi ile enlasyına göre düzeltilmiş ilk madde ve malzeme kapanış bakiyesi arasındaki farkın mutabakatından hesaplanır.

Satışların maliyeti içindeki enflasyona göre düzeltilmemiş mali tablolardan gelen amortisman gideri çıkarılarak yerine enflasyona göre düzeltimiş amortisman giderinin üretimle ilişkilendirilen kısmı konulur.

Konu Seçenekleri
Yazdırılabilir Sürümü Göster Sayfayı E-Mail'le gönder
Modları Göster
Normal Mod

Konuyu Toplam 1 üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)