Türkiye Denizlerini Tanıyor muyuz?

pegasus25® · 25-10-2007, 12:43

Türkiye Denizlerini Tanıyor muyuz?*

* Türkiye'nin 3 tarafı denizlerle çevrilidir. Türkiye'nin adalar
dahil sahip olduğu 8333 km'lik kıyı şeridinin, %20.34'ü Karadeniz, %11.20'si
Marmara, %33.66'sı Ege Denizi ve %20.07'si Akdeniz'de bulunmaktadır.*

* Türkiye'nin kuzeyinde Karadeniz uzanır. Bu denizin Türkiye
kıyılarının uzunluğu 1650 km kadardır.

------------------------------

* Marmara Denizi Karadeniz'i Ege ve Akdeniz'e bağlayan bir iç
denizdir. Karadeniz'e İstanbul Boğazı , Ege Denizi'ne Çanakkale Boğazı ile
bağlanır Türkiye'nin Asya ve Avrupa kısımlarını da birbirinden ayırır.
Yüzölçümü 11,350 km²'dir. Adalarında bol miktarda mermer bulunması yüzünden
denize Yunanca mermer anlamına gelen Marmaros denmiştir.

------------------------------

* Akdeniz: Doğuda Asya, kuzeyde Avrupa ve güneyde Afrika kıtaları
tarafından çevrelenmiş bir denizdir. Batıda Cebelitarık Boğazı ile Atlas
Okyanusu'na bağlanır. Güneydoğudan ise Mısır'daki Süveyş Kanalı (Suez) ile
Kızıldeniz'e bağlanmıştır. Akdeniz yaklaşık 2.5 milyon km²'lik bir alanı
kapsamaktadır. Mısır, Fenike, Aka ve Roma gibi büyük antik uygarlıklar
Akdeniz havzasında ortaya çıkmıştır.

------------------------------

* Ege Denizi'nin yüzölçümü 214.000 km²'dir. Ege denizi Anadolu
yarımadası ile Yunanistan yarımadası arasında bulunan irili ufaklı 3000
kadar ada ve ada görünümündeki kara parçalarına da içine alan yarı kapalı
bir denizdir. Ege denizinin, başka yerlerde çok az görülen, girintili
çıkıntılı kıyılara; bu kıyılarda bulunan çok sayıdaki koy, körfez, boğaz ve
yarımadaya sahip olma gibi bir başka özelliği daha vardır.

------------------------------

* Tuzluluk oranı Karadeniz'de binde 18, Ege'de binde 25, Akdeniz'de
binde 36'dır.*

* İstanbul Boğazı'nın temel fiziki karakteristiği, dünyanın en dar
su yollarından biri olmasıdır. Orta hattından ölçüldüğünde ortalama uzunluğu
17 deniz milidir. Kıyılardaki uzunluk, Anadolu tarafında 19 deniz mili,
Trakya tarafında ise daha kıvrımlı yapısından dolayı 30 deniz mili kadardır.
İstanbul Boğazı'nın en geniş yerleri kuzeyde, Anadolu Feneri ile Türkeli
Feneri arasında 3600 metre, güneyde Ahırkapı Feneri ile İnciburnu Feneri
arasında 3220 metredir. Boğazın en dar yeri ise Anadolu Hisarı ile Rumeli
Hisarı arasında olup, 698 metredir. Buna göre genişlik, boğazın her iki
girişinde orta kısımlardan daha fazladır. İstanbul Boğazı'nın derinliği ana
kanal boyunca 30 metre ile 110 metre arasında değişmektedir. En derin yer
olan 110 metrelik derinlik, Kandilli açığındadır. Boğazda derinlikler
genellikle 30-60 metre arasında değişmektedir. Bunun yanında, 30 metrenin
altında olan bazı mevkiler de vardır. İstanbul Boğazı'nda Kandilli önlerinde
45 derece, Yeniköy'de ise 80 dereceye varan toplam 12 adet keskin dönüş
vardır. Dip akıntısının sürati Marmara Denizi'nden İstanbul Boğazına girişte
yaklaşık 1 knot, Karadeniz çıkışında ise 2 knots'dır.*

* İstanbul halici, bir boynuz gibi kıvrıldığı için yabancılar
tarafından "altın boynuz" (golden horn) olarak ifade edilmektedir.*

* Dolmabahçe sarayının yapıldığı yer 1614 yılına kadar bir koydu.
İstanbul'un fethiyle zamanla bataklığa dönüşmüş ve Sultan
I.Ahmed'indikkatini çekmiştir. 1614'te Sultan'ın talimatıyla
imparatorluğun en uzak
yerlerinden bulunup getirilen ağaç kazıklar denize çakılır, kazıkların
arasına yine ağaçtan hasırlar örülür ve koy doldurulmaya başlanır. Bu işlem
1672'de tahta çıkan II. Osman dönemine kadar devam etmiştir. Sonunda dolma
adında bir hasbahçe yaratılır, adına da Dolmabahçe denir.*

* İstanbul Boğaziçi Köprüsü, Cumhuriyetin 50.yıldönümü olan 29 Ekim
1973'te hizmete açıldığında 1074 metre uzunluğu ile dünyanın dördüncü,
Avrupanın ise birinci uzun asma köprüsüydü.*

* Çanakkale Boğazı'nın uzunluğu orta hattan ölçüldüğünde 30 mil
kadardır. Çanakkale Boğazı kuzey, güney ve orta kesim olmak üzere üç
kısımdan oluşur. Kuzey ve güney bölgesi, kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda
uzanır, genişliği 3.5 mili bulur. En fazla genişlik kuzey sınırında 3200
metre, güney sınırında ise 3600 metredir. Boğazın en dar yeri Çanakkale ile
Kilitbahir arasındadır ve 1200 metredir. Çanakkale Boğazının batı kıyıları
baştan başa, sahilden en fazla 2 gominoya kadar uzanan kayalık ve
sığlıklarla bezenmiştir. Sığlıkların bittiği yerde derinlik aniden 50-60
metreye çıkar. Tüm seyir kanalında derinlikler 50-80 metre arasında değişir.
Her iki kıyıdan yaklaşık 200 metre uzunluk boyunca 50 metre eş derinlik
hattı devam eder. Kuzeyden girildiğinde 70 metrelik ortalama derinlik
Nara'ya kadar 85 metreye çıkar. Boğazın en derin noktası aynı zamanda en dar
yeri olan Nara'nın önündeki orta hattın üzerindeki 104 metrelik derinliktir.
*

* Çanakkale Boğazı'nın Ege Denizi'ne çıkışından Cebelitarık
Boğazı'na mesafe 1717 nm. (3180 km.), Süveyş Kanalı'na mesafe 664 nm. (1230
km.) olup gemiler tarafından seyir emniyeti ve ekonomik bakımdan avantajlı
olduğu değerlendirildiğinden Cebelitarık'a intikalde sahile yakın kuzeyli
rotalardan, geri intikalde sahile yakın güneyli rotalardan seyir
yapılmaktadır.*

* Karadeniz'den, Marmara'ya, Ege'den Akdeniz'e kadar uzanan kıyı
şeridiyle Türkiye biyolojik çeşitlilik açısından çok değerli doğal yaşam
ortamlarını barındıran bir ülkedir. Ülke nüfusunun yaklaşık %65'i kıyılara
yerleşmiş durumdadır. Bu yerleşim, yoğun yapılaşmanın olduğu kentlerden,
balıkçı köylerine kadar çeşitlilik göstermekte olup, tüm yerleşimlerin
doğrudan ya da dolaylı olarak deniz ve kıyılar üzerinde etkileri olmaktadır.
*

* Türkiye dünyadaki konumu nedeniyle zengin su ürünleri
potansiyeline sahiptir. Ayrıca balıkçılık alanının büyük kısmını oluşturan
farklı ekolojik özellikteki denizlere ve 8.333 km.lik bir kıyı şeridine, su
ürünleri üretim alanı olarak kullanılabilecek 178 bin km2 doğal ve 3.442 km2
baraj göllerine sahip bulunmaktadır.*

* Su ürünleri üretiminin 120 milyon ton civarında olduğu
dünyamızda, Türkiye, yaklaşık olarak 500 bin ton üretimiyle 30-35 nci
sıralarda yer almaktadır. Avrupa Birliği ülkeleri arasında 7 nci, Akdeniz
havzasında ise 3 ncü sırada bulunmaktadır. Türkiye dünya su ürünleri üretimi
içerisinde %0.04'lük paya sahiptir.*

* Su ürünleri üretimimiz büyük ölçüde denizlerden yapılan avlanmaya
dayanmaktadır. 500 bin ton civarında seyreden toplam üretimimizin %80'i
denizlerden elde edilmektedir. Üretim miktarı olarak en büyük paya sahip
balıklar, Karadeniz'de hamsi, istavrit, kefal; Akdeniz'de sardalya, kefal,
Ege Denizi'nde sardalya, Marmara'da hamsi, istavrit ve kefal gibi türlerdir.
Türkiye'de deniz balıkçılığı açısından toplam üretimin % 63'ü Karadeniz, %
15'i Marmara, % 17'si Ege ve % 5'i Akdeniz'den karşılanmaktadır.*

* Su kirliliği ülkemiz için önemli bir sorundur. Kanalizasyon
sularının %89.85'i arıtılmadan ırmaklara, göllere ve denizlere
bırakılmaktadır. Endüstrinin ürettiği zehirli ve ağır metaller ihtiva eden
atık suların yıllık üretimi 930 milyon metreküptür. Bunun sadece %22'si
arıtılmakla % 78'i ise arıtılmaksızın doğrudan doğruya göl, dere ve
ırmaklara bırakılmaktadır. Türkiye'de Sanayi tesislerinin %98'inde,
belediyelerin %95'inde, turizm tesislerinin % 81'inde atık arıtma tesisi
bulunmamaktadır.*

Konu Seçenekleri
Yazdırılabilir Sürümü Göster Sayfayı E-Mail'le gönder
Modları Göster
Normal Mod Ağaç Modununa Geç Otomatik Konu Moduna Geç

Konuyu Toplam 1 üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)